27 september, provocerende congrestitel, een reden voor velen om te komen, het onderwerp leeft, een hoog gehalte aan twitteraars (#wciiia) en gezaghebbende sprekers vooral uit Amerika. Voor sommigen is deze conferentie de eerste aanzet tot nadenken, anderen melden dat ze het curriculum al geheel opnieuw ontworpen hebben en dat het de bedoeling is dat er ieder jaar 20% verandert.  Dat is nodig in het tijdperk  van globalisering 5.0 met studenten 3.0: jezelf steeds opnieuw uitvinden! De opdracht voor de universiteit van nu.

Quotes:

  • The university’s in trouble: how we are going to make it fit for the 21th century? (Andrew Keen)
  • How will current demographic changes effect the future of higher education? Can we envision universities marked by universal access for all ages? (Stephan Vincent- Lancrin)
  • How to make the university a center of opportunities is a global challenge. (Zoltan Acs)
  • 1.0 schools cannot teach 3.0 kids (John Moravec)
  • If we want to belong to the top five knowledge economies worldwide, we need to move away from the average (Alexander Rinnooy Kan)
  • It’s not just about students getting a degree: it’s about making sure the degree is a good degree. (Jet Bussemaker)
  • There are plenty of resources in the world to solve our problems; what we really lack is the capacity to efficiently bring them to bear. (Parag Khanna)

Andrew Keen, als student verwijderd van de universiteit van Berkely en als ondernemer in eerste instantie mislukt ( in de Verenigde Staten kwaliteitsgarantie). Hij is presentator van een wekelijkse innovatieve show in Sillicon Valley( Techcrunch) en schrijver van o.a. ” the cult of the amateur” . Hij doet de aftrap van ‘ Whose crazy idea is it anyway-

Wij leven in de eeuw die zich kenmerkt door bureaucratie, dodelijk voor innovatie. Daarom is het van belang dat organisaties zichzelf opnieuw uitvinden, ook het onderwijs. ‘How to blow up and reinvent it’, zo nodigt hij het publiek uit.

Jet Bussemaker, rector van de Hogeschool van Amsterdam legt uit dat het bij de HVA gaat om creativiteit, innovatie en excellentie. Er is een andere mindset nodig ‘Minds in motion’ om de ambities  van de hogeschool van Amsterdam te realiseren.  Ze benadrukt het belang van de creatieve sector. Deze sector kan zich ondernemend naar een hoger level ontwikkelen, waardoor een ‘creative innovation economy’ kan ontstaan. De creatieve sector is van nature innovatief en biedt kansen.

Alexander Rinnooy Kan benadrukt vooral de betekenis van ‘ondernemend’. De juiste vertaling is ‘enterprising/ competitive’. Zijn ideeën zijn vooral praktisch. Ondernemend betekent niet dat de universiteit geleid wordt door ondernemingen, maar wel dat ondernemendheid gestimuleerd wordt.

Ondernemende instellingen kenmerken zich doordat ze keuzes maken, waardoor ze een unieke identiteit krijgen. Kenmerken van een topuniversiteit zijn: excellentie, identiteit en kwaliteit. Nederland behoort (nog) tot de top 5 van de kenniseconomieën. Bureaucratie moet verminderen en gelden moeten anders worden besteed om tot werkelijk ondernemende universiteiten te komen.

Valorisatie zal er de komende jaren voor zorgen dat wetenschappelijke resultaten (meer) toegankelijk worden. Wellicht is dit een stap in de oplossing van de Europese Paradox. Rinnooy Kan maakt zich ernstig zorgen over het toekomstige innovatieve vermogen van Nederland. Dat dreigt door recente politieke beslissingen in het gedrang te komen. In 2015 vallen we terug naar 0.68. (1% is norm)

Parag Kannah spreekt over  globalisering vanaf het jaar 1000 tot heden, we leven in het 5.0 tijdperk, waarbij de wereld in regionen is onderverdeel: de Europese Unie, Afrika, Noord- en Zuid Amerika het Midden-Oosten en Azië. Dit vraagt een + Mega diplomatieke werkwijze die gekenmerkt wordt door individualiteit, decentralisatie en accountability. Universiteiten moeten hun eigen rol spelen in het speelveld van bedrijven, NGO’s  en overheidsinstellingen. Publiek private modellen en nieuwe business modellen zijn aan de orde van de dag. Het is van belang dat universiteiten zich bezinnen op hun rol. Misschien is het wel zo, dat kinderen thuis leren en huiswerk op school maken, ICT toepassingen maken dat het beste onderwijs voor iedereen overal toegankelijk wordt. Daarmee is onderwijs ook business geworden. Is dat erg? Universiteiten hechten aan rankings, studenten niet,die gaan voor de inhoud. De uitdaging voor universiteiten ligt erin het leerproces van iedere individuele studenten te faciliteren. Docenten creëren hierbij een ‘non- disciplinary’ learning environment. De universiteit als parallelle institutie.

De Nomads organiseren een ‘energizer’… daarna weer fris verder met John Moravec (futurist). Titel van zijn lezing: ‘The university in the knowmad society’.  Hij start met globalisering als uitgangspunt. Nieuwe economieën doen hun voordeel met openheid. Zijn leertheorie: er wordt het meest geleerd in een informele setting…  Kernwoorden: creatieve destructie en zelforganisatie.

De student 3.0: Leren is sociaal geconstrueerd en wordt contextueel opnieuw uitgevonden; techniek is overal; onderwijs van mens tot mens (individueel), scholen zijn overal ; geïntegreerd in bedrijven, café’s, studenten als co- creater, super individueel (specialisten) … Het grote probleem is dat scholen hier niet op ingespeeld zijn (1.0). Daarbij is ook nog de vraag wat kennis precies is en welke betekenis informatie heeft. ‘Innovatie is de expressie van kennis in relatie tot de benefits.’

Het nieuwe onderwijssysteem is mens gericht, onderwijs volgt mens. Dat staat haaks op wat er nu gebeurt. ‘Het onderwijs behandelt ons als machines’.De vraag is hoe we ICT kunnen toepassen om universiteiten ‘slimmer’ te maken. Op dit moment is er sprake van (mis)management: ‘Knowledge need to embrace chaos. Some people get it, and some don’t.Een ondernemende universiteit heeft vooral aandacht voor soft skills als leiderschap, vriendelijkheid etc.  Initiatieven als de kaos Pilots (Denemarken) en de Knowmads (initiatief geïnspireerd door de kaos Pilots)  zijn goede voorbeelden voor universiteiten die zich ondernemend willen ontwikkelen.

Zoltan J. Acs leidt de workshop over ‘The enterprising University’. Hij geeft het verschil aan tussen Amerikaanse en Europese universiteiten. Het feit dat overheden universiteiten oprichten maakt ook dat ze niet ‘entrepreneurial’ zijn. In Europa leidt men van nature geen ondernemers op, maar mensen die in organisaties passen. In Amerika zijn universiteiten opgericht door (rijke) zakenmensen.Dat maakt dat er een andere mindset is. ‘… but they don’t want you to be entrepreneurial’. Het is moeilijk de studenten uit te leggen dat je ondernemerschap niet kunt onderwijzen. Het gaat om het verschil tussen teaching en learning. Uiteindelijk moeten studenten zelf ondernemend worden, door te doen! en het onderwijs kan  alleen maar een omgeving creëren die stimulerend is voor het ontstaan van ondernemers. Daarvoor moet je precies weten wat je onder ondernemerschap verstaat en wat een ondernemer is om een ondernemende  mindset te stimuleren.

Al met al een geslaagde conferentie, waarin de kansen van de ondernemende universiteit belicht zijn. Het gaat vooral om het facciliteren van een ondernemend leerproces in een stimulerende omgeving met kundige docenten, ondernemers, coaches. Maar uiteindelijk is ondernemen iets wat studenten zelf moeten doen!

Fenny Lücker, 27 september 2011

Videobeelden van de conferentie zijn binnenkort te zien op : www.whosecrazyidea.nl